लिटील क्रेटर लेक

 

            मैत्रेयीचा सोमवार ते शुक्रवार काम आणि कोर्स मधे गडबडित गेल्यावर शनिवार रविवार सामान आणणे, लॉंड्री,घराची साफसफाई इ. मधे जाई. पण उन्हाळ्यातच दिवस लांबलचक असल्याने हिंडायला मिळते, त्यात आम्ही आल्यामुळे दरवेळी कुठेतरी जायचा बेत ठरविला जाई. एका शनिवारी जेवण झाल्यावर लिटिल क्रेटर लेक बघायला जायचे ठरले. बाहेर उन बरेच असले तरी गाडीत उन्हाचा त्रास जाणवत नसल्याने एक दिड वाजताच निघालो.

प्रवास  दिड,दोन तासाचा होता.हायवे सोडून लहान रस्त्याला लागलो. अधुन मधुन गावे लागत होती. चढ ,उताराचे रस्ते आणि दोन्ही बाजुंना गर्द झाडी. आता घाटाचा रस्ता सुरु झाला आणि दुरवर हिमाच्छादित असा माऊंट हुड दिसू लागला.उन्हामुळे त्याचे शिखर चमचमत होते. गाडी वळली कि तो अदृष्य हॊई आणि पुढल्या वळणावर पुन्हा दर्शन देई. लिटिल क्रेटर लेक चा पत्ता मुलांना नुकताच मिळाला होता त्यामुळे तेही आमच्या इतकेच त्या जागेबद्दल अनभिज्ञ होते. जसजसे अंतर कमी होत गेले तसतसा रस्ता आणखीन लहान होत गेला आणि झाडी दाट. दुपारच्या वेळीही गर्द सावलीने अंधार वाटत होता.पुढे,मागे गाड्य़ाच नव्हत्या आमचीच गाडी त्यामुळे बरोबर चाललोय ना? अशी पुसटशी शंका मनात येऊ लागली, पण गुगल मॅप्स दाखवेल तसे जात असल्याने शंका अनाठायी ठरणार म्ह्णून मी गप्प राहिले. शेवटी लिटील क्रेटर लेक चा बोर्ड दिसला आणि गाडी थांबवली.

        दहा डॉलरचे तिकीट घेऊन आम्हाला पार्कींग मध्ये सोडले.दोन्ही बाजुंनी कमरेएवढे गवत वाढलेले मधुन पायवाट होती ,वाटेवर असंख्य रंगीबेरंगी फुले होती.तिकडून पुढे गेलो आणि उंच ऊंच वनराजींच्या मध्ये ते लहानसे तळे दिसले. त्याचे पाणी निळेशार इतके निळे कि आकाशाने रंग त्याच्याकडुन घेतला असं वाटावं !  भुगर्भात झालेल्या हलचालींमुळे जमिनीला पडलेल्या भेगांमधुन पाणी वर येऊन हे तळे तयार झालयं आणि जमिनिमधल्या ठराविक क्षारांमुळे त्याला तो अनोखा निळा रंग लाभलायं. तळे लहान असंले तरी पाणी खूप खोल होते आणि नितळ देखील. पाण्याच्या भोवती असलेल्या ऊंच ऊंच झाडांचे प्रतिबिंब त्यात पडले होते. तिथली निरव शांतता बघुन कवी अनील आठवले,

अशा एखाद्या तळ्याच्या काठी बसून राहावे मला वाटते

जिथे शांतता स्वत:च निवारा शोधीत थकून आली असते

जळाआतला हिरवा गाळ निळ्याशी मिळून असतो काही

गळून पडत असताना पान मुळी सळसळ करीत नाही

हृदयावरची विचाराची धूळ हळूहळू जिथे निवळत जाते

अशा एखाद्या तळ्याच्या काठी बसून राहावे मला वाटते !

अनोखा रविवार

    मागील वेळेस आम्ही ऑगस्ट्च्या पहिल्या आठवड्यात हिल्सबरोला आलो होतो, तेंव्हा ब्लुबेरीज,स्ट्रॉबेरिज इइ चा सिझन संपला होता. या वर्षी आम्ही जूनच्या पहिल्या आठवड्यात आलो.कोलोराडोची ट्रिप करुन आल्यावर मैत्रेयीला ऑफिसमधे बरेच काम होते. मला तिच्यासोबत राहण्यात सुध्दा आनंदच असतो. तिला मात्र आमच्यासाठी काय करु अन काय नको असे होते. बेरीपिकिंग ला जायचयं आपण या रविवारी,तिने जाहिर केले. घरापासुन फार दूर जायचे नव्हते. तिची मैत्रीण देवयानी व स्वप्नील पण आमच्या बरोबर येणार होते. सकाळी नऊच्या आत निघालो तर ढगाळ हवामान असणार होते म्हणून चहा पिऊन आवरुन निघालो. घरापासून अर्ध्या पाऊण तासाच्या अंतरावरच फार्म होते.देवयानीच्या घरापासून तर अवघ्या पाच दहा मिनिटांवर. 'हॉफमन फार्म्स’ असे नाव होते त्या शेताचं. नजर पोचत होती तेथवर हिरवेगार मळे होते. प्रवेश दारापाशीच एका बुथवर आमच्या हातात बास्केट दिल्या. कुठल्याही बेरी ज गोळा करा सगळ्यांची किंमत एका पौंडला (800 gms)ला आडीच डॉलर अशी होती.( कशाचेच रुपयांतर करायचे नाही असे मैत्रेयीने आम्हाला घरातच बजावले होते! ) आम्ही बास्केट घेऊन निघालो. अतिशय शिस्तबध्द रचनेत सगळ्या शेताची रचना होती.ओळीने विविध प्रकारच्या बेरींचे वेल होते. प्रत्येक फळांच्या वेलींच्या सुरुवातीला त्यांची नावे लिहिली होती, आत जाऊन हाताला येतील तेवढी तोडायची. गाड्या भरभरुन माणसे आली होती. छोटी छॊटी मुले आयांचे हात धरुन शिरत होती. सुरुवातीला मी फळे बास्केट्मधे ठेवत होते, आजुबाजुला नजर टाकली तर सगळेच टोपलीत फळे टाकताना तोंडातही टाकत होते.मग काय, आम्ही पण फळांवर ताव मारायला सुरुवात केली. त्या वेलींवर पान कमी अशी फळे होती.ब्लु बेरी, ब्लॅक बेरी, रासबेरी या मला माहित असलेल्या berriesहुन अनेक प्रकारच्या berries होत्या.सगळ्याच एकाहुन एक गोड सगळ्य़ांचेच वेल कुंपणांवर चढवलेले. कुठेही गोंधळ, गडबड नाही. त्या एवढ्या मोठ्या शेतात आलेली माणसे बरीच असली तरी कमीच होती. स्ट्रॉबेरीज खुप पुढे होत्या.हि झाडे अगदी जमिनिलालागुन खाली वाकुनच फळे तोडावी लागत होती.अगदी छॊट्या छॊट्या स्ट्रॉबेरीज पण फार गोड होत्या. बघुन मन भरलेच होते. खाऊनही तृप्त झाले. हळुहळु ढग पांगले. उन तापु लागले.आमच्या टोपल्यातही खुप फळे जमा झालीच होती. परत निघालो. या शेतात सगळी कामे मशिनानेच होतात.आणि त्यात त्यांनी एक छोटी ट्रेन ठेवली आहे, त्यातुन फळे नेतात तशी माणसेही नेतात. इथला शेतकरी सधन आहे कारण त्याने व्यापाराचे शास्त्र आत्मसात केलेले आहे.

       उन्हाळ्यात मैत्रेयीच्या घराजवळ ’फार्मर मार्केट’ अर्थात आठवडी बाजार भरतो. फळांची भरपूर खरेदी झाल्यावर आम्ही या बाजारात गेलो. आपल्याकडे देखील शेतकऱ्याकडून तुमच्या घरात असे बाजार असतातच. इथे छान स्टॉल्स वर ताज्या भाज्या होत्या.कोथिंबीर,पुदिना, कांद्याची पात ,बेसिल अशा भाज्या बघुन   पुण्याची आठवण झाली. भरपूर भाज्या घेऊन घरी आलो रविवार सत्कारणी लागला.

माऊंट हेलेन्स ची सहल

 

      तीन वर्षापूर्वी पहिल्यांदा अमेरीकेत येणे झाले. मैत्रेयीच्या पदवीदान समारंभाला विसा न मिळल्याने येता आले नव्हते. पण तिला नोकरी मिळल्यावर आम्ही तिच्याकडे आलो. तिची नोकरी नवी ,तिला ते राज्य नवीन,सगळे अपरिचित म्हणून तिला सोबत म्हणुन आम्ही आलो, तरीही तिने आम्हाला इकडे भरपूर हिंडवले. 2024 च्या अखेरीस माझी सेवानिवृत्ती झाली आणि मैत्रेयीचे लग्न झाले आणि तिकडच्या काही अपरिहार्य कारणांनी तिला दिड वर्षे होऊनही भारतात येणे झाले नाही आणि परत कधी येता येईल हे ही सांगता येणार नाही अशी परिस्थिती असल्याने तिने तुम्हीच या असा आग्रह करायला सुरुवात केली, आम्हालाही वेळच वेळ आहे त्यामुळे सात जुन ला तिच्याकडे आलो.

      मैत्रेयीला ऑफिसमधे काम होतेच शिवाय तिला कुठलासा कोर्स करायला सांगितले असल्याने तिला मदत आणि तिचा सहवास हाच या भेटीचा मुख्य उद्देश्य. तरीपण आमचे राहणे सुखकर होईल व नवीन बघणे होईल  अशा पध्दतीने त्यांनी वेळाचे व सुट्ट्यांचे नियोजन केले. मैत्रेयीचा ऑफिसमधील एक सहकारी इशान याचे आई-बाबा मागील वेळी भेटले होते व त्यांच्या सोबत आम्ही गेल्या वेळी एक ट्रीप केली होती. यंदा पण ते अमेरिकेत आलेत व आमच्याबरोबर सहल करायची असे त्यांनी मैत्रुला सांगुन ठेवले होते.

      हिल्सबरोपासुन जवळ माउंट हेलेन्सला जायचे ठरवले. शनिवारी सकाळी नऊला जायचे ठरवले होते. आम्ही घरुन इडली आणि दोन प्रकारच्या चटण्या घेतल्या होत्या. दोन आडीचतासाचा प्रवास होता. रस्ते फारच सुंदर आणि प्रशस्त असल्याने प्रवासाचा आनंद मिळतो. ओरेगन राज्य निसर्गरम्य आहे. चहुबाजुंनी दाट वनराई डोळे थंडावत होती. पोर्टलंड गुलाबाचे शहर ओळखले जात असल्याने.गावातुन बाहेर पडताना रस्त्याच्या कडेनेही गुलाबाची बने. प्रवासच एवढा सुखकर तर मुक्कामचे स्थान  किती सुंदर असेल असं वाटत होतं. आता चढणीचा रस्ता सुरु झाला. घाट असला तरी दुपदरी रस्ता होता व वाहनांची खुप गर्दी नव्हती. एका ठिकणी थांबलॊ. तिथे माऊंट हेलेन्स बद्दल माहितीपट दाखविला जाणार होता. दर अर्ध्या तासांनी हा माहितीपट दाखविला जातो. तो मोफत होता. 1980 मध्ये या पर्वतातुन अचानक मातीचा ज्वालामुखी ( Mud volcano) झाला, त्याबदद्ल्ची साद्यंत माहिती या पटात अत्यंत रोचक रितीने दाखवली होती. 1980 मध्ये तिकडे काहीतरी भयंकर घडणार असल्याचे हवामान खात्याने वर्तवले होते,तिथल्या स्थानिक रहिवाश्यांना विस्थापनाचा इशारा देण्यात आला होता. काही वृध्द हलले नाही आणि खरोखरीच त्या पर्वताच्या पोटात घडमोडी होऊन मातीचे खलन सुरु झाले.धुळीचे लोट्च्या लोट सुटले हि माती हजारॊ किमी. ऊडली प्रचंड नैसर्गिक विपत्ती झाली. तिथले सगळी नैसर्गिक संपत्ती नष्ट झाली.पण नंतर निर्सगाला त्याचा वेळ देण्यात आला. तिथे नैसर्गिक रित्या पुन्हा सृष्टी जागी झाली आणि नंतर पर्यावरण प्रेमींनी तेथे पुन्हा भरपूर वृक्षारोपण झाले आणि आता तेथे पुन्हा भरपूर वनराजी दिसते मात्र  पर्वत ती आपत्तीची जखम आपल्या शिरावर बाळगुन आहे.

    त्या इमारतीत त्या आपत्तीतील झाडांचे अवशेष ठेवलेत.त्या ठिकाणच्या वृक्षांची ,पक्षांचे,प्राण्यांचे फोटॊ,मॉडेल्स आहेत. प्रत्येक प्रकारच्या पक्षांच्या घरट्यांची मॉडेल्स, त्यांची माहिती मिळाली. तिकडे वेगवेगळ्या शास्त्रीय संकल्पना कारटुन्सच्या ऍनिमेशन फिल्म मधुन सांगितल्या आहेत. अतिशय सोप्या आणि रसाळ भाषेत या संकल्पना दाखवल्यात. तसेच जंगलाशी संबंधित खेळ लहान मुलांसाठी ठेवलेत. लहान मुलांवर निसर्गाचे, निसर्गाच्या साधनसंप्पत्तीचे संवर्धन करण्याचे संस्कार करणारे ते खेळ आणि फिल्म्स मला सगळ्यात आवडले. त्या इमारतीच्या बाहेर आरामात बसायला भरपूर जागा , खुर्च्या होत्या रेलींगला टेकुन उभे राहिलो कि समोर हेलेन्स पर्वतराज उभे होते. या पर्वतावर जायला ट्रेकिंग करावे लागते,ते काम तितके सहज अर्थातच नाही.

  तिकडुन आम्ही  पुढे गेलो, एक अतिशय सुंदर तळे होते, त्याच्या काठी बसायला बाक होते, तिथे बसुन आम्ही जेवण केले. इशान च्या आईने गट्ट्यांची भाजी भात आणला होता. राजस्थानी व दाक्षिणत्य जेवणाचा आस्वाद घेतला. तळ्यामधे लोक बोटींग करत होते. इकडे सहा महिने दिवस लहान असतो, चार वाजताच अंधार पडतॊ शिवाय सकाळी आठ वाजेपर्यंत उजाडत नाही. त्यामुळे समर अर्थात उन्हाळ्याची इकडचे लोक वाट बघत असतात, उन्हाळ्यात दिवस मोठा असतो, पहाटे पाच पासून रात्री नऊ पर्यंत सूर्यदेवाचा मुक्काम अस्मानी असतो त्यामुळे हे तीन चार महिने इकडचे लोक उन्हाळा सर्वार्थाने भोगतात ! अगदी लहान लहान मुले ,तरुण पाण्यात पोहत होते आणि सिनियर सिटीझन्स(म्हातारे कोतारे म्हणणं त्यांना आवडत नाही म्हणून...) हि किमान कपड्यात बोटींग करताना दिसत होते. आम्ही तळ्याभोवती हिंडुन गप्पागोष्टी करत फोटो काढले. परत यायला निघलो.

  घरी आलो तेंव्हा पाच वाजायला आले होते तरी सूर्य अजून खूपच वर होता. दिवसभर हिंडून जराही थकावट जाणवली नाही. आमच्या अमेरिका वारीची सुरुवात अशा बहारदार सहलीने झाली !

 

गार्डन ऑफ गॉड्स

 

 

   दिव्याकडील पाहुणचार आटोपुन आम्ही रविवारी सकाळी निघालो. गुरुवारी बोल्डर युनिव्हर्सिटी बघायची राहिली होती ती बघण्यासाठी सकाळी आठ वाजताच बाहेर पडलो.

   पर्वतरांगांच्या पायथ्याला विद्यापिठाचा परिसर आहे. भरपुर झाडांच्या वनराईत लाल विटांच्या इमारती फारच सुंदर दिसतात. डोंगराच्या परिसरात असल्याने सर्वच परिसर उंच सखल आहे. भरपूर मोठ्या हिरवळीच्या चहुबाजुंनी होस्टेल्सच्या इमारती आहेत.तिकडून डिपार्ट्मेंट्स च्या इमारती दुरवर आहेत, विद्यार्थ्यांना कॅम्पसवर जाण्यासाठी मोफत बससेवा आहे."बस ठराविक वेळेलाच असे, त्यामुळे बस गेली तर आम्हाला चालतच जावे लागे" मैत्रु सांगत होती. आम्ही चालत निघालो. रस्ता चांगलाच चढणीचा होता.(थंडीत,बर्फात चालताना काय त्रास पडत असेल ! ) ’बोल्डर क्रिक दाखवु .’ प्रियंकर म्हणाला. क्रिकच्या रस्त्याला लागलो. विद्यापिठाच्या आवारातुन एक छानदार ओढा वाहतो, हिच बोल्डर क्रिक. ऐलतटावर,पैलतटावर हिरवाळी आणि गर्द झाडी लेवुन वाहणारा देखणा  नितळ पाण्याचा ओढा बघत राहावा असा होता. तिथे औंदुबर नसला तरी प्रचंड मोठ्या झाडाच्या सावलीत एक मुलगी बसली होती. "सबमिशन झाले कि आम्ही पण इथेच येऊन बसायचो, कधी घरची आठवण आली कि इथेच यायचो." मैत्रु सांगत होती.

   भरपूर चढण चढुन वर युनिव्हरसिटीचे फुटबॉल मैदान होते. स्विमिंग पूल सगळे बघताना तिथे शिकणाऱ्या मुलांचा हेवा वाटला. त्यांची लायब्ररीपण प्रचंड मोठी.आर्ट सेंटरची इमारत पण खूप विशाल आहे,  रविवार असल्याने ती दुपारी दोन वाजता उघडणार होती, ती आतुन बघायला मिळाली नाही. युनिव्हरसिटीचा मॅस्कॉट गवा आहे. त्याचा काळा पुतळा चौकात आहे. चहुबाजुने रॉकीपर्वतांच्या रांगा आहेतच. मुलांना शिकताना त्रास पडले. कोविडच्या काळात ते शिकायला आले, त्या भयंकर साथीचे सावट त्यांच्या शिक्षणावर होतेच, शिवाय कर्ज घेऊन शिकायला आल्याचा तणाव.नविन देश, पोस्ट्ग्रॅज्युएशन चे कठीण विषय, प्रॅक्टिकल्स,सबमिशन्स या बरोबरच सामान आणुन स्वयंपाक बनविणे, हिशेब ठेवणे , हे सारे करत असताना त्या दोघांनी डायनिंग (कॅंटीन) मध्ये दोन महिने काम केले, भाज्या चिरण्यापासुन, भांडी घासण्यापर्य़ंत . नंतर टिचर ऍसिस्टंट म्हणून काम केले, इंट्रनशिप करुन शिक्षण पूरे होता होताच कर्जपण फेडले.  पदवीच्या शिक्षणाहुन जगण्याचे हे शिक्षण त्यांना जगण्याच्या लढ्याला जास्त उपयोगी पडत आहे. हिंडताना दोन अडीच तास कसे गेले ते समजलेच नाही.

       आम्ही कोलोराडो स्प्रिंग गावाला जायला निघालो. रस्त्याच्या दुतर्फा हिरवळी त्यावर चरणारी गुरे, मधेच एखादे गाव लागले कि टुमदार घरे.एका बाजुने लांबच लांब जाणारी मालगाडी.बघता बघता कोलोरोडोस्प्रिग आले. हे शहर समुद्रसपाटीपासून बरेच उंचावर आहे, त्यामुळे इथे ऑलिम्पिक्स साठी खेळाडु तयारी साठी येतात. इथे आर्मीचा बेसही आहे.  गार्डन ऑफ गॉडस साठी हे प्रसिध्द आहे. गार्डन ऑफ गॉड्स हा निसर्गाचा मोठा चमत्कार आहे. लाल रंगाचे महाप्रचंड खडक इथे बघायला मिळतात आणि त्यांचे वेगवेगळे चित्तचक्षुचमत्कारिक आकार आहेत. एखादा झोपलेला राक्षस, किसिंग कॅमल्स,सयामी जुळी  असे एकापेक्षा एक दगडांचे आकार दिसतात. एका प्रचंड मोठ्या तिरका अधांतरी वाटावा असा खडक बघुन महाबलीपुरम येथील शिळेची आठवण झाली. सयामी जुळे हे सगळ्यांवर कडी करणारे शिलाशिल्प म्हणावे लागेल. सयामी जुळ्यांप्रमाणे पोटाचा भाग चिकटल्याप्रमाणे हे दगड दिसतात. तेथवर जायला पाऊलवाटा असल्यातरी चढाच्या ठिकाणी पायऱ्या केल्यात जाण्याच्या रस्त्यावर दिशादर्शक बोर्ड आहेत. भरपूर पर्यटक असुनही खाल्लेल्य़ा पदार्थांची पाकिटे,प्लॅस्टिकच्या बाटल्या असा कचरा कुठेही दिसत नाही. त्या दगडांवर कोणी खडूने काही लिहुन ठेवत नाही, त्यामुळे गार्ड्न ऑफ गॉड्स हे नाव शोभुन दिसते !

          कोलोराडोस्प्रिंग्स आम्ही मधे एक घर भाड्याने घेतले होते. आपल्याइकडे देखील बऱ्याच ठिकाणी अशी घरे भाड्याने मिळतात. दोन बेडरुमचे अगदी देखणे घर होते. गेल्या गेल्या आम्ही झकास चहा करुन प्यायलो. थोडी विश्रांती घेऊन बाहेर पडलो. गाडीत पेट्रोल भरुन तिथल्या इंडीयन स्टोअर मधुन पराठे,योगर्ट असे दुसऱ्या दिवशी साठी घेतले व एका हॉटेलमधे जेवण करुन परत आलो. सकाळी उठलो तर आमच्या घरामागील हिरवळीवर हरणे चरताना दिसली. वेगवेगळे पक्षीही बसले होते. रॉयल गॉर्ज हे ठिकाण तिकडुन दिड तासाच्या अंतरावर होते. रस्ता बराच रुक्ष होता, सगळी कडचे डॊंगर उघडेबोडके व रस्त्याचे काम चालु असल्याने एकाच बाजुच्या रस्त्याने वाहनांची ये जा चालु होती. महाराष्ट्रातील दुष्काळी गावातुन जात असल्याचा भास होत होता. साडॆअकराला पोचलो. अर्कान्सस नदी खोल दरीतुन वाहते, त्या दरीवर सुमारे चारशे मीटरचा पूल आहे. 1926 साली तो बांधला. पुलावरुन चालत असताना,खाली बघितले कि धडकी भरते. प्रचंड खोल दरी आणि त्यातुन वाहणारी नदी वरुन जिवघेणा वारा. निसर्गाची कमाल आहेच पण मानवी प्रयत्नाने त्यावर विजय मिळवल्याचेही कौतुक वाटते. त्या नदीला लागुन खोल दरीतुन ट्रेनही जाते वरुन रेल्वेचे रुळ दिसत होते. पूलावरुन पलिकडे गेलो.तेथे दर एक तासाने अर्ध्या तासाचा माहिती पट दाखवतात. त्यात अश्मयुगापासुनची माहिती सांगितली.याजागेवर कोणे एकेकाळी कसे पाणीच पाणी होते नंतर भूकंपाने जमिनीची हि रचना झाली. नंतर तो नदीपासून सुमारे 1000 (956 feet) फूट उंचावर 1926 साली बांधलेला सस्पेंशन ब्रिज. त्यानंतर त्याची केलेली दुरुस्ती इ.माहिती समजली.  माहितीपट बघितल्यावर आम्ही तिकडे बाकांवर बसुन जेवण केले आणि एक वाजताचा बर्ड शो बघायला गेलो. या भागात दिसणारे ससाणा, इगल आऊल, काईट आणि गिधाड असे पक्षी प्रत्यक्ष स्टेजवर उडत आले. त्यांची माहिती सांगत असताना त्यांना एका काठीवर बसवुन एक माणूस प्रेक्षकांमध्ये फिरवत होता. ससाण्याबद्दल पूर्वीच्या कथांमधुन मी वाचले होते, पूर्वीचे राजे,महाराजे हा पक्षी पाळत असत. इतक्या जवळून बघायला मिळाला. इगल आउल, हि घुबडाची एक अनोखी जात आहे.तपकिरी रंगाचा हा पक्षी एक फुट उंच असतो, त्याचे डोळे गोट्यांसारखे होते व मान 270 अंशात वळत होती. अत्यंत कर्कश्य आवाजातील त्याचे ओरड्णे भितीदायक वाटले. गिधाड मात्र काळे व छोटे होते. मृत प्राणी खाऊन निसर्गाचे संरक्षण करणारे अशी माहिती सांगुन त्यांना आपले मित्र मानणार ना? असे विचारताच सगळी छोटी मुले माना डोलावताना बघुन मला मजा वाटली.

     परत येताना आम्ही गंडोलातुन जाणार होतो. इकडे झिपलाईन,तसेच हवेतुंच झोक्यावर बसून दरीत झोके घेणे असे साहसी प्रकार आहेत.गंडोलातुन येताना खाली काच असलेल्या गंडोलात आम्हाला बसायला मिळाले.खालच्या काचेतुन दिसणारी दरी आणि नदी अंगावर काटा आणणारा अनुभव होता. पण मजा आली.परत येताना भरपूर ऊन होते. आम्ही आमच्या भाड्याच्या घरी जायला निघालो. अर्ध्या तासानंतर अचानक आभाळ भरुन आले आणि पाऊस पडू लागला. वातावरणात एकदम झालेल्या बदलाने छान वाटू लागले. जाताना वाटणारे रुक्ष रस्ते ,डोंगर पाण्याने प्रसन्न भासु लागले. पाच वाजता घरी आलो.उरलेला दिवस निवांत गप्पागोष्टी,पत्ते खेळण्यात घालवला. दुसऱ्या दिवशी सकाळी आठ वाजताच आम्हाला घर सोडून डेनवरचा विमानतळ गाठायचा होता.

      कोलोराडोची ट्रिप अविस्मरणीय़ झाली. अमेरिका हा महाप्रचंड देश आहे. इथल्या पूर्वेकडील राज्यातुन पश्चिमेकडच्या राज्यात जायला विमानाने सहा सात तास लागतात एवढ्यावरुन या देशाच्या विशालतेची कल्पना येते. मैत्रेयी व प्रियंकरमुळे आम्हाला हे सारे बघायला मिळाले. अतिशय विचारपूर्वक असे सहलीचे नियोजन करुन आम्हाला कमी दिवसांत या राज्यातील महत्त्वाची ठिकाणे  त्यांनी दाखवली, आम्हाला रुचेल,पचेल असे खायला घातले. सनस्क्रिन लाव, गॉगल घाल असे मायेने सांगणारी ,रॉकी माऊंटनच्या ट्रेकवर दर थोड्यावेळाने माझ्यासाठी थांबणारी,मला पाणी देणारी मैत्रेयी बघुन वाढत्या वयाची जाणीव झाली तरी असं भाग्याचं म्हातारपण देणाऱ्या देवाचे आभार कसे मानू? अनंत हस्ते कमलावराने देता किती घेशील दो कराने.

 

समाप्त.

 

कोलोराडो दर्शन

          मैत्रेयी व प्रियंकर दोघांनी कोलोराडो  राज्यातील बोल्डर विद्यापिठातुन  M.S. केले. तिची University बघायची होती, मागच्या अमेरीका ट्रिपमध्ये जमले नाही, त्यामुळे यावेळी तिने आम्हाला तिकडे न्यायचे ठरवले.तिला सलग जोडुन असलेल्या सुट्ट्यांना जोडुन दोन दिवसा्ची रजा घेऊन पाच दिवसांची ट्रिप प्लॅन केली होती.

    गुरुवारी पहाटे निघालो. सकाळी आठची फ्लाईट आडीच तासात पोचली पण घड्याळ एकतास पुढे गेले.त्यामुळे साडेअकरा वाजले होते. ’डेनवर’ चा विमानतळ जगातील मोठ्या विमानतळांपैकी आहे.भरपूर चालुन, सरकत्या जिन्यांवरुन उतरुन ट्रेनमध्ये बसुन बाहेर आलो. चार पाच दिवसांकरता एक गाडी बुक केली होती. ती गाडी घेण्यासाठी बसने जावे लागते. गाड्या भाड्याने देणा़या निरनिराळ्या कंपन्या आहेत, त्यांची ऑफिसेस विमानतळापासून दूर आहेत. तिकडे जाण्यासाठी त्या त्या कंपन्यांच्या बसेस विमानतळावर ठराविक स़्टॉपवर येतात.त्या बसमधुन बसुन त्या कंपनीच्या ऑफिसपाशी जायचे. तिथे लोक रांगामधे उभे असतात, आपला नंबर आला कि आपल्याला गाडी मिळते. खुपच छान आहे हि सोय. आम्हाला पांढरी जीप कंपनीची गाडी मिळाली. हे सगळे होईपर्यंत एक वाजायला आला होता. बाहेर ऊन रणरणत होते. पोटात भुकही जाणवत होती. डेनवर , हिल्सबरोपेक्षा रुक्ष वाटत होते. बोल्डर विद्यापीठात पोचायला चाळीस मिनिटे लागली. उंच, ऊंच झाडांच्या परिसरांत लालसर विटांच्या छोटेखानी इमारतींचा अप्रतिम परिसर पहिल्या दर्शनात फार आवडला. आधी जेवायचे ठरवले, त्यांच्या एका डायनिंग हॉल मधे आम्हाला मैत्रु व प्रियंकरने नेले. दहा डॉलर मधे अनलिमिटेड जेवण आज त्यांना स्वस्त वाटत होते, पण शिकत असताना त्यांना ते परवडत नव्हते ! ( आम्हाला ते आजही महागच वाटते कारण त्यांचे रुपयांत रुपांतर करणे आम्हाला भागच असते !)  तऱ्हेतऱ्हेची सॅलड्स, इटालयीन,मेक्सिकन, चायनीज असे असंख्य खाण्याचे प्रकार होते, पण बसायच्या जागेपासुन जवळच्या स्टॉलवरुन मिळेल ते खाणे मी पसंत केले. जेवण करुन बाहेर आलो. गाडीतुन हिंडुन , मधे मधे थांबुन विविध डिपार्ट्मेंट्स, लायब्ररी दाखवायचे असे ठरले. बाहेर उन चांगलेच जाणवत होते. जेवणाने नाही म्हटले तरी थोडी सुस्ती जाणवत होतीच,पण मुलांचा उत्साह पाहुन निघलो, तेवढ्यात दिव्याचा फोन आला. "आज हिट वेव्ह आहे, त्यांना उन्हात हिंडवु नका, मी घरी आले आहे, तुम्ही घरी या आपण उन उतरल्यावर जाऊयात"

      दिव्या ,आमची पुतणी ,सव्वीस वर्षांपूर्वी लग्न करुन अमेरीकेत आली,इकडे पोस्ट ग्रॅज्युएशन करुन नोकरी मिळवली. त्या काळी अमेरिकेत राहण्याची वेगळी आव्हाने होती. इंटरनेट नसल्याने संपर्काची साधने नव्हती.फोन खुप महाग होते. भारतीय दुकाने कमी होती, भारतीय लोकांचे प्रमाणही बेताचे होते. पण तिने जिद्दीने सगळ्यांवर मात करत छान प्रगती केली. बोल्डर विद्यापीठातुनच तिनेहि पदव्युत्तर शिक्षण घेतले व आज मोठ्या पदावर काम करते.शिवाय अमेरिकन लोकांना भारतीय योगा शिकवते.  कोलोराडोतील बोल्डर विद्यापीठात मैत्रुने प्रवेश घेतला तो कोविडचा काळ होता. दिव्या बोल्डरजवळ राहते हे आम्हाला त्याच वेळी समजले.(ती अमेरिकेत असते एवढेच आम्हाला माहित होते). दिव्याचे वडील रमेशचे आत्येभाऊ. रमेशने त्यांना मैत्रेयी बोल्डर विद्यापीठात जाणार असल्याचे फोनवर सांगितल्यावर त्यांनीच आम्हाला दिव्याचा फोन नंबर दिला व दिव्यालाही त्यांनीच कळवले. दिव्याने लगेचच आम्हाला फोन केला आणि मैत्रेयीला भेटायचे कबुलही केले. मैत्रेयी सुरुवातीला तिला भेटायला फारशी उत्सुक नव्हती.पण तिकडे गेल्यावर होमसिकनेसने पछाडल्यावर दिव्याच्या आधाराची महती तिला जाणवली. तीनेही मोठ्या बहिणीसारखी मैत्रुची फार मायेने काळजी घेतली.तिला सुट्टीच्या दिवशी घरी नेणे, सणावाराला जेवायला बोलावणे हे तर केलेच पण डोशाचे पीठ दे, बोल्डरला जायचे असल्यास तिला खाऊ दे असे करुन तिला घरची उणीव अजिबात जाणवु दिली नाही.

 दिव्याचे फोनवरचे बोलणे आम्हाला त्या चट्चटत्या उन्हात थंडगार झुळुकेसारखे वाटले आणि प्रियंकरने गाडी तिच्या घराच्या दिशेने चालु केली. वाटेत दिसणाऱ्या इमारती , रस्ते बघताना स्मरणरंजन चालु होते. युनिव्हर्सिटीतुन रॉकी माऊंटन दिसत असतो. थंडीत ती पर्वतराजी बर्फाच्छादित असते.दिव्याच्या घरी पोचलो तेंव्हा चहाची वेळ झाली होती. चहा पिताना दिव्या आणि अशोकने कोलोराडोच्या कोरड्या हवामानाची आणि Highaltitude बद्द्ल कल्पना दिली. सतत थोडे थोडे पाणी पित राहिले तर या हवामानाचा त्रास होणार नाही असे सांगितले. गप्पा मारता मारता तिने डोशाची तयारी केली. गरम गरम डोसे खाताना दिव्याबरोबर आम्ही जुन्या आठवणीत रमुन गेलो.

  दिव्याने पुढले दोन दिवस आमच्याबरोबर येण्यासाठी मोकळे ठेवले होते. दुसऱ्या दिवशी नाश्ता करुन आम्ही दहा साडेदहाला ब्लु स्काय माऊंट ला जायला निघालो. रस्ता नेहमीसारखाच सुंदर मात्र रुक्ष. तासाभरानंतर वातावरण बदलले. हिरवाई जाणवु लागली. साडेबारा वाजुन गेले होते.  ’क्युडॊबा’ या मेक्सिकन रेस्टॉरंट पाशी थांबलो, तेथे आम्ही जेवलो. भाताबरोबर आपल्याला हव्या त्या वेगवेगळ्या बिन्स,सॅलड्स,चटण्या ,चिज एकत्र करुन देतात. मला ब्रेड,पिज्जा पेक्षा हा प्रकार आवडला.

      जेवण  करुन निघालो, आता रस्ता खुप चढणीचा आणि वळणावळणाचा होता. एका तळ्यापाशी थांबलॊ, बाहेर बोचरी थंडी होती आणि सुसाट वारा होता.तळ्याचे पाणी नितळ. तिथे प्रियंकरचा मित्र अखिल आणि सलोनी भेटले. येथुन पुढचा रस्ता खुपच लहान एका बाजुला खोल खोल दरी आणि दुसरीकडे उंचच उंच पर्वत. हिमालयातल्या रस्त्यांची आठवण झाली. उंच ऊंच चढत जात आसताना हळू हळू झाडी कमी कमी होत उजाड प्रदेश जाणवु लागला.मधुनमधुन दगडासारखे कडक झालेले बर्फ दिसत होते. इकडे वेगळ्या प्रकारच्या मेंढ्या असतात ,आम्हाला त्या दिसल्या. ब्लुस्काय माऊंट्च्या वर पर्यंत गाडी जाते. 14400 फूटपर्यंत गाडीने वर पोचलो. बऱ्याच गाड्या आलेल्या होत्या. आम्ही उतरलो भणाणणारा वारा निसर्गाचे रुद्र रुपाची जाणीव करुन देत होता. इतक्या उंचीवर रेलिंग बांधुन जागोजागी व्ह्यु पॉंईट्स आहेत.लोक जागोजागी थांबुन फोटो काढत होते. तिथुन शंभर दोनशे फूट उंच अशी दगडांची टेकडी होती. नुकतेच अखीलच्या पायाचे ऑपरेशन झाल्यामुळे अखील,सलोनी चढुन जाणार नव्हते, मी देखील त्यांच्या बरोबर थांबायचे जाहिर केले.बाकी मंडळी वर गेली आम्ही तिकडेच गप्पा मारत थांबलो.   परत येताना राहुन राहुन वाटत राहिले     Not Destination but journey itself was real pleasure. मुक्काम नव्हे तर प्रवास हा च खरा आनंद !

      दुसऱ्या दिवशी आम्हाला एम्राल्ड लेकची हाईक करायची होती. तिकडे जाताना आधी बुकिंग करावे लागते.जोडून सुट्ट्या आल्याने आम्हाला दुपारी १२ ते २ ची वेळ मिळाली. अशोक आम्हाला उन्हाच्या वेळी जाऊ नका म्हणत होते, पण उंचीवर आणि झाडीमुळे उन्हाचा फारसा त्रास जाणवणार नाही असे इतरांचे म्हणणे पडले व दुसऱ्या दिवशी ब्रंच करुन बारा सव्वाबाराला आम्ही निघालो. गप्पा गोष्टी करत दिड पावणेदोन तास कसे गेले समजले नाही. दिव्या तिचे अमेरिकेतील वास्तव्यातील अनुभव, तिने केलेले ट्रेक्स वगैरेबद्दल सांगत होती. बराचसा रस्ता चढणीचाच होता, नॅशनल पार्क पाशी पोचल्यावर पास दाखवायचा किंवा तिकिट घ्यायचे, मुलांकडे पास होता.वरती पार्किंगला जागा नसेल तर खाली गाडी लावुन तेथील शटल बसने बेअर लेक पर्यंत जावे लागते, तिथुन चालत जायचे. आम्हाला वर पर्य़ंत जाऊन पार्कींग मिळाले. साधारण पावणेतीनला आम्ही चढायला सुरुवात केली.चढायच्या रस्त्यावर झाडांच्या सावलीने उन जाणवत नव्हते तरी चढामुळे दम लागत होता, साधारण एक कि.मी वर ड्रीम लेक आहे.तिथे पहिला मुक्काम केला.भरपूर लोक चढत होते. अगदी छोट्या छोट्या बाळांना पाठीला बांधुन जाणारे तरुण तर होतेच पण टोप्या,गॉगल्स लावुन जाणारे सिनियर सिटिझन्सही भरपूर संख्येने होते. इथुन पुढची चढण चांगलीच जाणवणारी होती.मात्र दमुन समोर बघावं तर बाजुंनी आकाशाला भिडणारी पर्वतशिखरे, सूचिपर्णी वृक्ष थकवा घालवत होते. पुढचा टप्पा डायमंड लेकचा, इथे आम्ही फार थांबलो नाही. पुढचा शेवटचा अवघड टप्पा हळुहळू चढत गेलो. थंडगार वारे अंगाला सुखवत होते.अखेर शेवटी ते एम्राल्ड लेक दिसले. अत्यंत सुंदर अशा पाचुसारखे त्याचे पाणी आणि त्याच्या चहुबाजुंनी त्याच्या रंगाशी स्पर्धा करणारी वनराजी. सृष्टीकर्त्याच्या निर्मितीला मनोमन वंदन केले. अशा विराट निसर्गापुढे मन नम्रच होते. ती इकडची 20 जूनची संध्याकाळ. भारतात योग दिवस सुरु झाला असेल, म्हणून दिव्याने तेथील दगडावर उभे राहुन वृक्षासन केले. मी शवासन करु शकले असते पण......

मैत्रेयीने बाबांबरोबर फोटॊ काढले. ती दहावीत असताना तिला तिच्या बाबांनी हिमालयात सौरकुंड ट्रेकला नेले होते. तो फादर्स डे( २० जून शनिवार) होता आणि त्या निमित्ताने मैत्रेयीने तिच्या बाबांना रॉकी माऊंटन मध्ये ट्रेकला नेले ! एका वडीलांना मुलीकडून फादर्स डे चे याहुन मोठे गिफ्ट काय असेल ?

   खाली उतरुन बेअर लेक पाशी यायला पाच वाजुन गेले. हे पण अतिशय सुंदर आणि प्रचंड मोठे तळे आहे. त्याच्या पाशी थांबुन फोटो काढुन आम्ही परतीच्या वाटेला लागलो. येता येताच दिव्याच्या मैत्रिणीने चालु केलेल्या फुड ट्रक पाशी जाऊन पावभाजी,भेळ असे अस्सल भारतीय जेवण करुन प्रवासाची सांगता झाली .

   दिव्याकड्चे दोन दिवस फार मजेत गेले. तिने व तिचे यजमान अशोक यांनी अतिशय आपुलकीने आमचे आदरातिथ्य केले. तिची मुलगी श्रेया देखिल बोल्डर विद्यापिठात शिकत आहे.होस्टेलवरुन ती एक दिवस आम्हाला भेटायला आली.तिचा मुलगा ऋषी बारावीला गेलाय. त्याची आमची काहीच ओळख नसतानाही आमच्याशी बोलला, दिव्याला हवे ते सामान आणुन देत होता. परदेशात आपले इतके आगत्याने करणारे भेटले कि मन भरुन येते. आपले घर सोडून दूर देशी गेल्यावर अशी माणसे लाभणे हे भाग्यच आहे. मैत्रेयीला हे भाग्य लाभले हि परमेश्वराची कृपा !

 क्रमशः